دین مردم اندونزی
جمعیت این کشور در حدود ۲۳۸ میلیون نفر است که از این رقم ۹۰ درصد مسلمان و بقیه مسیحی، هندو یا بودایی هستند.
اسلام در اندونزی
بطور كلي سه موج فرهنگي در طول تاريخ بر اندونزي تأثيرگذار بوده اند:
1 - مذاهب طبيعت گراي هندو و بودا از هند
2 - اسلام از ايران و كشورهاي عربي
3 - مسيحيت از كشورهاي استعماري اروپايي به ويژه هلندي.
با ورود جريان اسلام به اندونزي، جريان هندو و بودايي از تكاپو افتاد اما با ورود جريان مسيحي، اسلام همچنان به حيات و پيشرفت خود ادامه داد.
شواهد تاريخي گوياي آن است كه تجار مسلمان از همان قرون اول هجري به مجمع الجزاير اندونزي رفت و آمد داشته و تأثير گذار بوده اند. به طوري كه از همان زمانهاي قديم، در بعضي از مناطق اندونزي حكومت اسلامي تشكيل شده بود. محققان معتقدند مهم ترين جريان اسلامي تأثير گذار بر اندونزي جريان تصوف پس از حمله مغولها به ايران بوده است كه پس از سقوط بغداد عده اي از صوفيان راهي جنوب شرق آسيا شدند و در آنجا به ترويج اسلام با صبغه عرفاني (با تركيبي از عرفان هندو ـ بودايي) پرداختند. بدين ترتيب تاكنون طريقتهاي مهم صوفيانه مثل قادريه، نقشبنديه، شطاريه، خلوتيه و سهرورديه همچنان به حيات خود ادامه ميدهند.
اسلام در اندونزي يكنواخت نيست و برحسب مناطق مختلف جغرافيايي آن متغير است. مثلا مسلمانان سوماترا عموما پايبندي بيشتري به اسلام نشان ميدهند در حالي كه مسلمانان جاوه بعضا در كنار اعتقادات اسلامي خود به عقايد ماقبل اسلام (هندو ـ بودايي) نيز اعتقاد دارند.
مسلمانان اندونزي كه عمدتا شافعي مذهب نيز هستند همواره چشم به خاورميانه به خصوص مصر و عربستان داشته اند و براي تحصيل علوم ديني به اين كشورها سفر ميكنند. حضور طلاب اندونزي در كشورهاي اسلامي و نيز حضور سالانه مسلمانان اين ديار به حج، دو عامل مهم ارتباط و تأثيرپذيري اندونزي از كانون اصلي اسلام در سالهاي اخير بوده است.
دولت اندونزي خود را دولتي اسلامي نميداند و ايدئولوژي پانچاسيلا را مبناي حكومت خود قرار داده است. دولت در عمل از سكولاريسم پيروي ميكند اما خود را دولتي ضد دين (لائيك) نميداند. به جهت وجود قيامهاي اسلامگرايانه در بخشهايي از اندونزي، حاكمان اسلام را خطري بالقوه براي خود ميدانند و تلاش ميكنند با سياست زدايي از اسلام و مخالفت با اسلام سياسي حركتهاي اسلامي را به عرصه هاي فرهنگي و اجتماعي سوق دهد. در عين حال افزايش آگاهي مردم و افزايش انتظارات آنان از دولت، به خصوص پس از انقلاب اسلامي ايران، مقامات اندونزي را وادار به انعطاف در سياستهاي خود نموده است به طوري كه امروز بسياري از دولتمردان اندونزي، مسلمان هستند.
گرايش مسلمانان اندونزي به اجراي مراسم اسلامي و به خصوص سفر آنان به حج در سالهاي اخير رشد چشمگيري داشته است.
تشكيلات مذهبي در اندونزی
1 – انجمن محمديه ـ با هدف ارتقاي وضعيت مسلمانان از طريق اصلاح وضعيت آموزشي و اجتماعي آنان شروع شد كه بعدها تحت تأثير وهابيت قرار گرفت.
2 – نهضت العلماء ـ در واكنش به انجمن محمديه با هدف بازگشت به تعاليم راستين اسلامي بنيان نهاده شد.
3 – حزب متحده توسعه ـ در پي سياست دولت مبني بر كاهش و ادغام احزاب از به هم پيوستن 4 جريان اسلامي تشكيل شد.
4 – مجلس علماي اندونزي ـ مركب از نمايندگان جريانهاي مختلف اسلامي با هدف اظهار نظر در خصوص مسائل اختلافي مسلمانان
5 – مجمع روشنفكران مسلمان اندونزي ـ با هدف ارتقاء وضعيت مسلمانان متناسب با تحولات جهان و نيازهاي كشور